12. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bu hafta bebeğin kabaca bir misket limonu büyüklüğünde ve hızla büyümeye devam ediyor.

İç organlar ve kaslar büyümüştür. Kalp atışı ultrason sırasında görülebilir ya da duyulabilir. İskelet önce yumuşak dokudan oluşur, ardından giderek sertleşip kemiğe dönüşmeye başlar. Cinsel organlar oluşmuştur; ancak bu haftada cinsiyetin her zaman net biçimde söylenmesi mümkün olmayabilir.

Bebeğin tamamen oluştu

Bebeğinin hayati organları ve temel vücut bölümleri yerindedir. Bundan sonraki süreçte bu yapılar büyümeye ve olgunlaşmaya devam eder. El ve ayak parmaklarında minicik tırnaklar belirginleşir.

Sindirim sistemi kasılma hareketlerinin provasını yapmaya başlar. Kemik iliği beyaz kan hücreleri üretmeye başlar. Karaciğer ve beyin gelişimini sürdürür; sinir hücreleri çok hızlı çoğalır. Sen henüz hissetmesen de, bebek rahim içinde hareket ediyor olabilir.

Refleksler ve ilk provalar

Bebeğinin refleksleri gelişmeye başlıyor: parmaklar yakında açılıp kapanacak, ayak parmakları kıvrılabiliyor ve ağzıyla emme hareketleri yapıyor. Bağırsaklar bu hafta göbek kordonundaki geçici yerlerinden karın boşluğuna yerleşir.

Vücudumda neler oluyor?

Plasenta bebeği besleme görevini giderek daha fazla üstlenir. Bu değişimle birlikte hormonlar biraz sakinleşebilir; bazı anne adaylarında bulantı hafiflerken iştah artabilir.

Belin kalınlaşabilir ve göğüslerin büyüyebilir. Karnının boyutu kişiden kişiye değişir. Bunun üzerinde hormonlar, gebelik öncesi kilon, daha önce doğum yapıp yapmadığın ve karın kaslarının durumu etkili olabilir.

Gebelikte kilo almak ve beslenmek

Gebelikte kilo artışı kişisel özelliklere göre değişir. Çoğu anne adayının toplamda yaklaşık 10 ila 12,5 kg alabildiği, artışın önemli kısmının daha ileri haftalarda olduğu bilinmektedir.

Sağlıklı gebelik beslenmesinde temel amaç “iki kişilik yemek” değil, dengeli beslenmektir. Üçüncü üç ayda günlük beslenmeye yaklaşık 200 kalori eklenmesi gerekebilir.

Stres, baş ağrısı ve yiyecek tiksintileri

Gebelikte stres hissetmek yaygındır. Ancak stres sürekli, yoğun ya da bunaltıcı hâle gelirse doktorunla konuşman önemlidir.

Baş ağrıları bu haftada sık görülebilir. Düzenli su içmek, küçük ve sık öğünler yemek, yeterince uyumak, hafif egzersiz yapmak ve gevşeme teknikleri uygulamak yardımcı olabilir. Gerekirse sağlık profesyonelinin onayıyla uygun ağrı kesici kullanılmalıdır.

Yiyecek tiksintileri de bu haftada sık görülür. Bazı kişiler et, yumurta, süt ürünleri, baharatlı yiyecekler ya da kahveye karşı isteksizlik yaşayabilir. Bu durum çoğu kişide ikinci üç aya doğru hafifler.

Yorgunluk, baş dönmesi ve nefes darlığı

Yorgunluk gebeliğin bu döneminde çok yaygındır. Hafif egzersiz, yeterli uyku ve dinlenme çoğu kişide faydalıdır. Yorgunluk belirginse ve geçmiyorsa demir eksikliği ya da ruhsal durumlar açısından değerlendirme gerekebilir.

Baş dönmesi, gebelikte kan hacminin artması ve dolaşım sistemindeki değişiklikler nedeniyle görülebilir. Başın dönerse yan yatmak ya da oturup başını dizlerinin arasına almak rahatlatabilir.

Bazı anne adayları nefes darlığı hissedebilir. Bu durum hormonların ve artan oksijen ihtiyacının etkisiyle gelişebilir. Ancak göğüs ağrısı, düzensiz kalp atışı ya da ani ve şiddetli nefes darlığı varsa hemen sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.

Bu hafta karnın

Bu hafta bazı anne adaylarında karın belirginleşmeye başlar, bazılarında ise henüz dışarıdan fark edilmez. Her iki durum da normal olabilir. Rahmin büyümesi, vücut yapın ve daha önce gebelik yaşayıp yaşamadığın bu görünümü etkiler.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

Bu haftada görülebilecek belirtiler şunları içerebilir:

• bulantı
• ruh hâli değişimleri
• ağızda metalik tat
• hassas göğüsler
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• baş dönmesi
• yiyecek aşermeleri ya da tiksintileri
• yorgunluk
• vajinal akıntıda artış
• baş ağrısı
• karın ve kasık bölgesinde hafif ağrılar

Burun kanamaları ve diş etleri

Hormonal değişiklikler nedeniyle burun kanamaları görülebilir. Burun kanaması olursa oturup burnun yumuşak kısmını 10–15 dakika sıkmak yardımcı olabilir. Kanama durmazsa tıbbi yardım alınmalıdır.

Gebelik hormonları diş eti hassasiyetini ve kanamayı artırabilir. Düzenli ağız bakımı bu dönemde özellikle önemlidir.

Gebelikte yeterli su almak önemlidir. Egzersiz yapıyorsan ya da sıcak havadaysan sıvı ihtiyacın artabilir.

Balık tamamen bırakılmamalıdır; ancak yüksek cıva içeren türlerden kaçınmak gerekir. İyi pişmiş ve düşük cıva içeren deniz ürünleri dengeli beslenmenin bir parçası olabilir.

Küçük ve sık öğünler, özellikle mide ekşimesi, şişkinlik ve bulantı yaşayanlar için daha rahat olabilir. Enerji ihtiyacını karşılamak için yoğurt, meyve, tam tahıllar ve protein içeren hafif atıştırmalıklar tercih edilebilir.

İlk tarama ve takip randevuları

İlk tarama bu hafta civarında yapılabilir. Randevu verilmediyse, doktorunla iletişime geçmen gerekebilir. İlk tarama sırasında aklındaki soruları önceden not almak yararlı olabilir.

Egzersizde dikkat edilmesi gerekenler

Egzersiz sırasında nefesini tutmamaya çalış. Ani, burkucu ya da dengeyi zorlayacak hareketlerden kaçın. Karnına darbe riski olan aktiviteler uygun değildir. Yorulduğunda dur ve aşırı ısınmaktan kaçın.

Egzersizden önce hafif bir atıştırmalık ve sıvı almak bazı kişilerde daha rahat hissettirebilir. Egzersiz sonrası küçük bir destek öğünü de iyi gelebilir.

Gebelikte planlama ve bakım

Bu haftalar, doğum yeri seçeneklerini araştırmaya başlamak ve düzenli diş hekimi kontrolünü sürdürmek için uygun bir dönem olabilir. Gebeliğini ne zaman paylaşacağın ise kişisel bir karardır; bazı kişiler 12. haftadan sonra bunu daha rahat hisseder.

Gebeliğin 3. ayının sonuna, yani ikinci üç aya yaklaşırken bazı kişiler daha enerjik hissetmeye başlar. Bazılarında ise yorgunluk ve baş dönmesi bir süre daha sürebilir.

Bu, bebeğin için önemli bir haftadır: temel vücut sistemleri ve hayati organlar oluşmuş durumdadır ve bundan sonra büyüme ile olgunlaşma süreci öne çıkar.