11. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin artık kabaca bir incir büyüklüğünde ve her geçen gün biraz daha bir bebeğe benziyor.

El ve ayak parmakları ayrışmaya başlar. Minik tırnak yatakları oluşur, kulaklar başın iki yanındaki yerlerine yaklaşır ve göz kapakları yerinde durur. Burnun ucundaki burun delikleri açılmaya başlar; ağız içinde dil ve damak seçilir.

Bu hafta bebeğinde neler oluyor?

Bebeğin tüm vücut bölümleri giderek daha belirgin hâle gelir. Kıl folikülleri oluşmaya başlar. Tat tomurcukları gelişir ve organlar olgunlaşma sürecine girer.

Göğüs boşluğunda diyafram oluşmuştur; bu yapı kalp ile akciğerleri sindirim sisteminden ayırır. Bebeğin kalbi dakikada yaklaşık 110 ile 160 atım arasında atabilir. Rahim içinde hareket etse de, bu hareketleri muhtemelen henüz hissetmezsin.

Vücudumda neler oluyor?

Karnın biraz belirginleşmeye başlarken kaslar ve bağlar gerilebilir. Bu durum karın çevresinde ağrıya neden olabilir. Ağrı belirginse ya da seni endişelendiriyorsa doktoruna başvur.

Vücudun artık her zamankinden çok daha fazla kan dolaştırır. Bu değişim seni sıcak, terli ya da zaman zaman baş dönmesi hissedecek kadar etkileyebilir. Bebeğin daha önce sarı kese (vitellüs kesesi) tarafından beslenirken, artık bu görevi plasenta devralmaya başlar. Bu geçiş sırasında hormonlar yorgunluk ve duygusal dalgalanma yaratabilir.

Sindirim sistemi ve mide ekşimesi

Kabızlık, gaz ve şişkinlik; sindirimi yavaşlatabilen hormonal değişiklikler nedeniyle gebelikte yaygındır. Gün boyu su içmek, lifli beslenmek ve güvenli ölçüde hareket etmek yardımcı olabilir.

Bu dönemde mide ekşimesi de başlayabilir. Genellikle göğüs kemiğinin altından boğaza doğru uzanan bir yanma hissi şeklinde tarif edilir. Daha küçük öğünler yemek, yağlı ve çok baharatlı yiyecekleri azaltmak, yedikten hemen sonra uzanmamak ve öğünlerle birlikte aşırı sıvı almamak rahatlatıcı olabilir.

Yorgunluk, akıntı ve yiyecek tiksintileri

Gebelik yorgunluğu bu haftada da güçlü şekilde sürebilir. Dinlenmeye öncelik vermek, daha erken yatmak, kısa şekerlemeler yapmak ve gereksiz yükleri azaltmak faydalı olabilir.

Östrojen artışı nedeniyle vajinal akıntı artabilir. Sağlıklı akıntı genellikle berrak ya da süt beyazı görünür ve hafif kokuludur. Kötü koku, kaşıntı, ağrı ya da gri, sarı veya yeşil renk varsa doktoruna danış.

Bu haftalarda yiyecek aşermeleri ve yiyecek tiksintileri de yaygındır. Artmış koku duyusu ve hormonal değişiklikler buna katkı sağlayabilir. Bu durum çoğu kişide ikinci üç aya doğru hafifler.

Baş ağrısı, karın görünümü ve kilo

İlk üç ayda baş ağrıları; hormonlar, stres, uyku eksikliği, burun tıkanıklığı, alerji ya da susuzlukla ilişkili olabilir. Tetikleyicileri fark etmek, yeterli sıvı almak, hafif egzersiz yapmak ve gerekirse doktorunun onayıyla uygun ağrı kesici kullanmak yardımcı olabilir.

Henüz belirgin bir karın fark etmiyorsan endişelenme. Her kadın farklı zamanda belli olur. Rahim yaklaşık 12. haftadan itibaren pelvisin üzerine yükselmeye başlar; bazılarında bu daha erken, bazılarında daha geç fark edilir.

İlk üç ayda kilo artışı kişiden kişiye değişir. Bulantı ya da iştahsızlık nedeniyle az kilo almak da mümkündür.

Cilt değişiklikleri

Gebelikte meme uçları ve areolalarda koyulaşma fark edebilirsin. Hormonlar cilt renginde bölgesel ya da genel koyulaşmaya da yol açabilir. Karnın ortasında uzanan koyu çizgiye linea nigra denir ve genellikle endişe nedeni değildir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

Bu hafta görülebilecek belirtiler kişiden kişiye değişir. Bunlar arasında şunlar olabilir:

• baş ağrısı
• yorgunluk
• duygusal dalgalanma
• mide ekşimesi
• hafif kramp
• vajinal akıntıda artış
• yiyecek tiksintileri
• şişkinlik ve gaz
• sıcak hissetme

Hafif kramp bu haftalarda görülebilir. Ancak kramp şiddetliyse ya da kanama ile birlikteyse doktoruna başvur.

Şişkinlik ya da kabızlık yaşıyorsan, daha küçük ve sık öğünler sindirimi kolaylaştırabilir. Tam tahıllar, meyve, sebze ve yeterli sıvı alımı yardımcı olur.

Kafeinli içeceklerin idrar söktürücü etkisi olabilir; bu nedenle sıvı ihtiyacını yalnızca bunlarla karşılamamak önemlidir. Gebelikte alkol tüketimi konusunda en güvenli yaklaşım tamamen kaçınmaktır.

İlk taramadan ne beklemeli?

İlk ultrason genellikle 8 ile 14 hafta arasında yapılır. Bu tarama, gebelik haftasını değerlendirmek ve bazı durumlarda ense saydamlığı ölçümü gibi ek incelemeleri yapmak için kullanılabilir.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve uzun süreli hastalıklar

Sen ya da partnerinde cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski varsa bunu doktorunla görüş. Uzun süreli bir hastalığın varsa ya da düzenli ilaç kullanıyorsan, gebelikte izlem planını doktorunla birlikte yap. Düzenli kullandığın ilaçları doktoruna danışmadan bırakma.

Günlük yaşamda dikkat edilebilecekler

Bağışıklık sistemi gebelikte daha hassas çalışabileceği için el hijyenine dikkat etmek önemlidir. Ellerini sık yıka; gerektiğinde alkol bazlı el dezenfektanı kullanabilirsin.

Gebelikte diş eti hassasiyeti ve kanama artabilir. Düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve rutin diş kontrolleri ağız sağlığını korumaya yardımcı olur.

Ağızda metalik tat hissedebilirsin. Narenciye içecekleri ya da miden tolere ediyorsa ekşimsi tatlar bazı kişilerde bu hissi hafifletebilir. Cildin kuruduysa çok sıcak suyla uzun duşlar yerine daha kısa ve ılık duşlar tercih etmek, yumuşak temizleyiciler ve nemlendiriciler kullanmak faydalı olabilir.

Bu haftanın sonuna doğru ikinci üç aya yalnızca kısa bir süre kalır. Bazı anne adayları kendini daha sıcak hisseder, bazılarıysa daha kolay üşüyebilir. Kat kat giyinmek ve yeterli sıvı almak rahatlatıcı olabilir.

Enerjini korumak için besleyici küçük atıştırmalıklar tercih edebilirsin. Dinlenmek, duygularını güvendiğin biriyle paylaşmak ve günlük beklentilerini biraz hafifletmek bu dönemi daha kolay geçirmene yardımcı olabilir.