10. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bebeğin artık küçük bir mandalina büyüklüğünde ve şaşırtıcı bir hızla gelişmeye devam ediyor.

Bebek artık küçük bir fetüs görünümündedir. İç organlar gelişmiş durumdadır ve işlev kazanmaya başlamıştır. Bebeğin kendiliğinden ani küçük hareketler yapabilir ve bu hareketler bazen ultrasonda görülebilir.

Bebeğin yeni bir büyüme döneminden geçiyor. Baş, vücuda göre hâlâ büyük görünür; ancak yüz giderek daha tanınabilir bir orana kavuşur. Gözler yarı kapalıdır ve ışığa tepki verebilir.

Kulaklar oluşmaya başlar. Ağızda belirginleşen bir üst dudak ve burunda iki küçük burun deliği vardır. Çene kemiği şekillenir ve içinde süt dişlerinin erken taslakları bulunur.

Kalp çok hızlı atar. Bu dönemde kalp atım hızı senin kalp hızından belirgin biçimde daha yüksektir.

Bebeğinin dişleri gelişmeye başlıyor

Diş taslakları sertleşmeye ve çene kemiğine bağlanmaya başlar. Bazı bebekler dişle doğsa da, çoğu bebek ilk dişini yaşamın daha ileriki aylarında çıkarır.

Kemikler ve eklemler gelişiyor

Bebeğin giderek daha belirgin bir insan görünümü kazanmaya başlıyor. Kemikler ve kıkırdak oluşuyor. Bacaklardaki küçük girintiler dizlere ve ayak bileklerine dönüşüyor. Kollar dirseklerden bükülebiliyor.

Bebeğin cinsiyeti

Bebeğin cinsiyeti genetik olarak belirlenmiş olsa da, dışarıdan ayırt edilmesi için henüz erkendir.

Vücudumda neler oluyor?

Kotunu kapatmakta zorlanıyor olabilirsin. Rahmin yaklaşık bir portakal büyüklüğüne ulaşmıştır; bebeğin ise küçük bir mandalina büyüklüğüne yakındır. Belindeki kalınlaşma çoğu zaman hafif kilo alımı ve şişkinlikle ilişkilidir; bu dönemde esnek belli, rahat kıyafetler daha rahat olabilir.

Kendini şişkin hissedebilir, geğirme ve gaz şikâyeti yaşayabilirsin. Bunun temel nedeni progesteron hormonunun sindirim sistemindeki kasları da gevşetmesidir. Bu durum mide ekşimesine de yol açabilir.

Bazı anne adaylarında, özellikle bulantı varken, fazla tükürük de görülebilir. Bu durum gebeliğin ilk üç ayında yaygındır. Daha fazla su içmek, sakız çiğnemek ya da şekersiz sert şeker emmek bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir.

Göğüslerinde, karnında ya da göğüs kafesi çevresinde daha belirgin damarlar fark edebilirsin. Vücudun gebeliği desteklemek için daha fazla kan ürettikçe damarlar daha görünür hâle gelebilir.

Ruh hâli değişimleri de bu dönemde yaygındır. Hormonlar, yorgunluk ve ebeveynlikle ilgili düşünceler duygularını yoğunlaştırabilir. Olumsuz duygular uzun sürerse bunu doktorunla paylaş.

Bulantı ve kusma 9. ya da 10. haftada zirve yapabilir. Bunun hCG ve östrojen düzeyleriyle ilişkili olduğu düşünülür. Birçok kişi ikinci üç aya yaklaşırken rahatlama yaşar.

Bu ikinci ya da üçüncü gebeliğinse ya da çoğul gebelik yaşıyorsan karnının daha erken belirginleştiğini fark edebilirsin. Hiç fark görmemen de tamamen normaldir.

Bu dönemde bazı anne adayları birkaç kilo almış olabilir. Ancak kilo artışı kişiden kişiye değişir.

Maddi durumunu gözden geçirmek isteyebilirsin. Yeni bir bebeğin gelişi, masraflar ve iş düzeni açısından planlama gerektirebilir.

Gebe karnın

Bu hafta alt karın bölgesinde hafif bir yuvarlaklaşma fark edebilirsin. Rahim büyümeye devam ettiği için bu değişim normaldir. Ancak henüz belirgin bir karın görünmüyorsa bu da olağandır.

Karnın görünümü; boy, kilo, vücut tipi ve gebeliğin ilk ya da sonraki gebeliklerden biri olması gibi birçok etkene bağlıdır.

Yuvarlak bağ ağrısı

Rahmin büyüdükçe onu saran bağlar ve kaslar gerilmeye başlar. Bu nedenle bazı anne adayları yuvarlak bağ ağrısı ya da karın ağrısı yaşayabilir. Ağrı bazen keskin, bazen donuk olabilir. Yürümek ya da hafifçe gerinmek rahatlatabilir. Ancak ağrı belirginse doktoruna görünmen gerekir.

Erken gebelik belirtileri

Bu dönemde görülebilecek belirtiler şunlardır:

• aşırı yorgunluk
• bulantı
• ruh hâli değişimleri
• ağızda metalik tat
• hassas göğüsler
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• baş dönmesi
• yiyecek ve içecek tercihlerinde değişiklikler
• artmış koku alma duyusu
• vajinadan gelen süt beyazı akıntı
• hafif lekelenme
• âdet sancılarına benzer kramplar
• yüzde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler
• daha yağlı ya da sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar
• şişkinlik

Seni endişelendiren herhangi bir belirti varsa doktorunla konuş.

Kabızlık

Kabızlık da bu dönemde sık görülebilir. Tam tahıllar, meyve, sebze, bol su ve düzenli egzersiz yardımcı olabilir.

Bulantı ve kusma

Bulantı ve kusma sürüyorsa doktorunla güvenli seçenekleri konuşabilirsin.

Sabah bulantısı varken egzersiz olur mu?

Sabah bulantısı yaşarken egzersiz yapıp yapamayacağın, kendini nasıl hissettiğine bağlıdır. Kısa ve hafif yürüyüşler bazı kişilerde iyi gelebilir; bazıları ise dinlenmeye ihtiyaç duyar.

Baygınlık ya da baş dönmesi

Dolaşım sistemin daha yoğun çalıştığı ve dolaşımdaki artan kana uyum sağlamaya çalıştığı için bazen baş dönmesi ya da sersemlik yaşayabilirsin. Pozisyon değiştirirken yavaş hareket et. Baş dönmesi olursa otur ya da uzan; mümkünse başını dizlerinin arasına getirin. Araç kullanıyorsan güvenli bir yere çekip bekle. Sağlıklı atıştırmalıklar taşımak ve susuz kalmamak da yardımcı olabilir.

Koku hassasiyeti

Koku alma duyun arttığı için daha önce hoşuna giden kokular artık seni rahatsız edebilir. Bulantıyı tetikleyen kokulardan mümkün olduğunca uzak durmak faydalı olabilir.

Vajinal akıntı

Gebelikte vajinal akıntı artabilir. Sağlıklı akıntı genellikle süt beyazı, hafif kokulu ya da kokusuzdur. Ancak akıntının rengi belirgin değişirse, kötü kokarsa veya sürekli sıvı sızıntısı hissedersen sağlık profesyoneline başvur.

COVID-19 aşısı

Gebelikte önerilen aşılar ülkeden ülkeye değişebilir. COVID-19 aşısı konusunda doktorunun güncel önerisini alın. Gebelikte aşı güvenliği ve bebeğe olası koruyucu antikor geçişiyle ilgili sorularını sağlık profesyoneline yöneltin.

Tabağına mango ekle

Mango; A vitamini, C vitamini ve potasyum içeriğiyle iyi bir seçenek olabilir. Smoothie’lere, salsalara ya da sade tüketilecek atıştırmalıklara eklenebilir.

Şekersiz sakız çiğne

Bulantıya eşlik eden fazla tükürük sorunu yaşıyorsan şekersiz sakız çiğnemek, buz emmek ya da limon gibi ekşi tatlar bazı anne adaylarında rahatlama sağlayabilir.

Gebeyken hangi egzersizi yapabilirsin?

Gebelikte egzersiz genellikle önerilir; özellikle daha önce hareketli bir yaşamın varsa bunu sürdürmek faydalı olabilir. Yeni bir egzersiz planına başlamak istiyorsan önce sağlık profesyonelinle konuş.

Hafif ve güvenli egzersizler, hem doğuma hazırlanmana hem de doğum sonrası toparlanmanın kolaylaşmasına yardımcı olabilir.

10. haftaya geldiğinde ilk üç ayın sonuna yaklaşmış olursun. Birçok kişi ikinci üç aya geçerken kendini daha enerjik hissetmeye başlar.

Bu dönemde ilk gebelik muayenen ya da ilk kapsamlı doğum öncesi randevun yapılmış olabilir. Sağlığın ve tıbbi geçmişin hakkında birçok soru sorulabilir. Senin de aklındaki soruları sorman önemlidir.

Karın ağrısı

Gebelikte hafif karın ağrısı ya da kramplar görülebilir. Pozisyon değiştirince, dinlenince, dışkıladıktan ya da gaz çıkardıktan sonra geçiyorsa genellikle ciddi değildir. Yine de içine sinmeyen bir durum varsa doktoruna başvur.

Gebelik yorgunluğu

Gebelik yorgunluğu bu haftalarda çok yaygındır. Vücudun hem bebeğin gelişimi hem de plasentanın oluşumu için yoğun çalışır. Bu nedenle hiçbir şey yapmıyor gibi görünsen bile kendini çok yorgun hissedebilirsin.

Çoğu kişide ikinci üç aya doğru enerji bir miktar toparlanır. O zamana kadar küçük ve sık öğünler tüketmek, yeterli sıvı almak ve hafif egzersiz yapmak yardımcı olabilir.