17. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor ve ne kadar büyük?

Bebeğin bu hafta aşağı yukarı bir armut büyüklüğünde. Bu hafta vücut yağı oluşmaya başlıyor ve doğuma kadar birikmeye devam edecek.

Bebeğin şunları yapabilir:

• gözlerini hareket ettirmek, gerçi şimdilik kapalı kalacaklar
• yüksek seslere tepki vermek
• ağzını açıp kapatmak

Bebeğinin tırnakları büyümeye başlıyor ve kendine özgü parmak izleri oluşuyor. Tek yumurta ikizlerinin bile farklı parmak izleri vardır.

Sinir sistemi ve duyuların gelişimi

Sinir sisteminin gelişimi, bebeğini dış dünyadan gelen seslere, ışığa ve harekete daha duyarlı hâle getirir. Okşama, ovuşturma ve yüksek kahkaha gibi uyaranlara tepki vermeye başlayabilir.

Dokunma alıcıları vücudunun her yerinde gelişmeye devam eder ve yaklaşık 20. haftaya kadar büyür. Omurilikteki sinir lifleri, sinir iletimini destekleyen miyelin ile kaplanmaya başlar. Bağırsakları da karın içine doğru yerleşir.

Bebek yakında seni duyabilecek

Bebeğin işitme duyusu bu hafta büyük adımlar atıyor. Kulakları tamamen oluşmaya yakın ve sesini duyabilmeye başlıyor.

Bebek emme ve yutma pratiği yapıyor

Bebeğin, doğumdan sonra kullanacağı emme ve yutma becerilerini şimdiden çalışıyor. Rahim içinde gelişen bu refleksler, doğumdan sonra beslenmeye uyum sağlamasına yardımcı olacak.

Bebeğinin hareketleri

Birçok kadın, bebeğinin hareket ettiğine dair ilk işaretleri 18 ile 24. haftalar arasında fark eder. Karnının içinde kabarcıklanma, kıpırtı ya da yuvarlanma hissedebilirsin. Bebeğinin daha çok şu durumlarda hareket ettiğini fark edebilirsin:

• yemeklerden sonra
• yüksek sesle müzik dinlediğinde
• karnını okşayıp bebeğinle konuştuğunda
• rahatladığında

Gebeliğin kaçıncı ayı?

Bu hafta gebeliğinin 4. ayındasın. Önünde yaklaşık 5 ay daha var.

Vücudumda neler oluyor?

Haftadan haftaya bebeğin büyürken, onu besleyen ve atıkları uzaklaştıran plasenta da büyür. Gebeliğin sonunda plasenta yaklaşık 500 grama ulaşabilir.

Rahmin pelvisinden yukarı doğru çıktıkça belin daha az belirgin hâle gelebilir, bu da gebeliğini daha görünür yapabilir. Bazı anne adaylarında küçük bir karın belirginleşirken, bazılarında bunun biraz daha zaman alması normaldir.

Artan iştahın

İkinci üç ayda sabah bulantısı çoğu kişide hafifler ve iştah artabilir. Vücudun büyüyen bebeğin için daha fazla enerji harcadığı için daha sık acıkman normal olabilir.

Çatlaklar

Cilt rengine bağlı olarak karnında ve göğüslerinde pembe, kırmızı, mor ya da kahverengi çizgiler fark edebilirsin. Poponuzda ve uyluklarında da görülebilirler. Bunlar çatlaklardır ve birçok kadında görülür; genellikle hormonlar ve cildin gerilmesiyle ilişkilidir. Doğumdan sonra renkleri solar ve daha az belirgin hâle gelirler.

Baş dönmesi ve görüş değişiklikleri

Gebelikte progesteron ve dolaşım değişiklikleri nedeniyle biraz sersem ya da baş dönmesi yaşayabilirsin. Bu yüzden oturur ya da yatar pozisyondan yavaş kalkmaya çalış.

Görüşünde bulanıklık veya göz kuruluğu fark edebilirsin. Bu değişiklikler gebelikte hafif düzeyde görülebilir. Ancak bulanık görme, çift görme, geçici görme kaybı ya da başka olağandışı bir belirti varsa doktorunla konuş.

Kaşıntı ve cilt değişiklikleri

Hafif kaşıntı gebelikte görülebilir. Özellikle cildin gerildiği göğüs ve karın bölgesinde hissedilebilir. Rahatlamak için:

• soğuk kompres uygulayabilirsin
• kokusuz bir losyonla nemlendirebilirsin
• ılık bir yulaf banyosu deneyebilirsin

Çok kaşınıyorsan ya da yeni bir döküntü gelişirse doktoruna başvur.

Gebelik rüyaları

Hormonlar ve yoğun duygular nedeniyle gebelikte daha canlı rüyalar veya kâbuslar görülebilir. Bu durum tek başına olağandışı değildir.

Kabızlık ve hemoroid

Gebelikte hormonal değişiklikler ve büyüyen rahim nedeniyle kabızlık yaygındır. Demir takviyeleri ve gebelik vitaminleri de bunu artırabilir. Hemoroid ise rektum ve anüs çevresindeki damarların büyüyüp şişmesiyle ortaya çıkabilir. Şunlar yardımcı olabilir:

• bol su içmek
• lif oranı yüksek yiyecekler tüketmek
• düzenli egzersiz yapmak
• demir takviyesi kullanıyorsan ve kabızlık yaşıyorsan doktoruna danışmak

Gebelik endişeleri ve stres

Yaklaşık her 5 kadından 1’i gebeliği sırasında stresli ya da kaygılı hisseder. Gebelikte stresli, keyifsiz ya da kaygılı hissetmek yaygındır ve bu, bebeğini sevmeyeceğin anlamına gelmez. Üzgün, endişeli ya da keyifsiz hissediyorsan nasıl hissettiğin hakkında doktorunla konuş.

Gebelik işaretlerin şunları içerebilir:

• yorgunluk ve uyku sorunları
• şiş ve kanayan diş etleri
• genişleyen rahmin neden olduğu karnın yan tarafındaki ağrılar
• burun kanamaları
• şişkinlik ve kabızlık
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• hassas göğüsler
• bacak krampları
• baş dönmesi
• şiş eller ve ayaklar
• idrar yolu enfeksiyonları
• vajinal enfeksiyonlar
• yüzde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler
• daha yağlı ve sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar

Önceki haftalardan şu belirtiler de devam ediyor olabilir:

• sabah bulantısı
• aşermeler
• artmış koku alma duyusu
• ruh hâli değişimleri
• süt beyazı vajinal akıntı ve hafif lekelenme

İki kişilik yemen gerekmez. Bebeğin ihtiyaç duyduğu besinleri vücudundan alır ve son üç aya kadar genellikle ekstra kalori gereksinimi belirgin şekilde artmaz.

Yeterince D vitamini alıyor musun?

Güneş ışığının az olduğu sonbahar ve kış aylarında her gün 10 mikrogram (400 IU) D vitamini takviyesi alınması önerilir. Şu durumlarda yıl boyunca D vitamini takviyesi gerekebilir:

• siyahi ya da esmer cildin varsa
• dışarıdayken cildini çok kapatıyorsan
• çok zaman içeride geçiriyorsan

Emin değilsen doktorunla konuş. Günde 100 mikrogramdan (4.000 IU) fazla D vitamini alma; bu zararlı olabilir.

Sağlıklı yağlar ve omega-3

Yağlar ve esansiyel yağ asitleri gebelik beslenmesinin önemli bir parçasıdır. Omega-3 yağları normal büyüme ve gelişim için önemlidir ve somon gibi yağlı balıklarda bulunur. Ton balığını ve somonu haftada bir porsiyonla sınırlamak; kılıç balığı, marlin ve köpekbalığı gibi cıva içeriği yüksek balıklardan kaçınmak önerilir.

Vejetaryen ya da vegan besleniyorsan şu kaynaklardan da faydalanabilirsin:

• avokado
• baklagiller
• soya fasulyesi
• keten tohumu
• chia tohumu
• ceviz

Süt ürünlerine duyarlı mısın?

Süt ürünleri tüketemiyorsan kalsiyumu farklı kaynaklardan alabilirsin. Kalsiyumla zenginleştirilmiş meyve suları, yapraklı yeşil sebzeler, susam, badem ve kalsiyumla zenginleştirilmiş tofu gibi ürünler yardımcı olabilir. Kalsiyum alımından emin değilsen, ek takviyeye ihtiyacın olup olmadığını doktoruna sorun.

Doğum yerini düşünmeye başla

Nerede doğum yapmak istediğini düşünmeye başlayabilirsin. Doğum yeri seçenekleri konusunda doktorunla konuşabilirsin.

Fetüs anomali taraması

İkinci taraman, yani fetüs anomali taraması, genellikle 18 ile 21. hafta arasında yapılır. Bu tarama bebeğinin büyümesini ve gelişimini değerlendirmek içindir.

Bu taramada bebeğinin cinsiyetini öğrenmen mümkün olabilir. Ancak bazı hastaneler cinsiyeti açıklamama politikası izleyebilir ve uzmanın cinsiyetten %100 emin olması her zaman mümkün değildir.

Egzersiz ve gebelik

Kendini rahat hissettiğin sürece egzersiz bebeğin için tehlikeli değildir. Ancak kendini yormamaya dikkat et. Gebelikten önce çok aktif değilsen, zorlu egzersizlere yeni başlama. Nazik gebelik egzersizleri ve gebelik yogası, vücudunu dinlemene yardımcı olabilir; ancak herhangi bir etkinliğe başlamadan önce doktoruna danış.

Yardımcı olabilecek nazik aktiviteler:

• yürüyüş
• yüzme

Bir egzersiz dersine katılıyorsan, eğitmene gebe olduğunu söyle.

Siyatiği önlemek için gerinin

Siyatik, sırttan ya da kalçalardan başlayıp bacaklara yayılan keskin ağrı, karıncalanma ya da uyuşmaya neden olabilir. Ağrıyı hafifletmek için bir ısıtma yastığı ya da sırt germe egzersizleri yardımcı olabilir.

Ağrı ve sızılar

Karnın büyüdükçe ağrı ve sızıların artabilir. Bu belirtiler yönetilebilir düzeyde olmalı; seni günlük yaşamda zorluyorsa doktorunla konuş.

Yuvarlak bağ ağrısını hafifletin

Rahmi destekleyen bağlar gerildikçe alt karında keskin ağrılar veya donuk sızılar hissedebilirsin. Dinlenmek, egzersiz yoğunluğunu azaltmak ve gerekiyorsa ek destek kullanmak yardımcı olabilir.

Erken doğum riski

Bazı kişilerde erken doğum riski olabilir. Bu durumlarda, riski azaltmak ya da süreci izlemek için daha yakın takip ve tedavi gerekebilir.

Karnına dokunmak isteyenler

Gebelik görünür hâle geldikçe bazı insanlar karnına dokunmak isteyebilir. Bu seni rahatsız ediyorsa bunu kısa ve net bir şekilde söylemen tamamen normaldir.

Gebelikte diş ve diş eti değişiklikleri

Gebelik hormonları diş etlerini, bağları ve kemikleri etkileyebilir. Bu nedenle dişlerde hafif gevşeklik hissi oluşabilir. Belirgin diş sorunların varsa diş hekimine başvur.

Gebelikte soğuk algınlığı ve grip

Gebelikte soğuk algınlığı geçirmek yaygındır. Yaygın bir soğuk algınlığı ya da mide rahatsızlığı çoğu durumda bebeğe zarar vermez. Ancak reçetesiz ilaçlar dahil olmak üzere herhangi bir ilaç almadan önce doktoruna ya da eczacına danışman önemlidir.