14. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Bu hafta bebeğin aşağı yukarı bir limon büyüklüğünde. Başı giderek yuvarlaklaşır ve vücudunun geri kalanıyla daha orantılı görünmeye başlar.

Bebeğin tekme atar ve hareket eder; ancak bu hareketleri henüz hissetmemen normaldir. Yine de doktorun, karın üzerine yerleştirilen elde taşınan bir cihazla kalp atışını duyabilir.

Bu hafta bebeğinde neler gelişiyor?

Bu haftadan itibaren bazı ölçümlerde bebeğin boyu tepeden topuğa doğru değerlendirilebilir. Bu nedenle ölçümlerde önceki haftaya göre belirgin artış görülmesi her zaman ani büyüme anlamına gelmez; bazen ölçüm yöntemindeki değişiklikten kaynaklanır.

Bebeğinin boynu uzamaya başlar ve başını daha dik taşımaya yardım eder. Yüz kasları çalışır; bebeğin gülümseme ya da yüzünü buruşturma gibi hareketlerin provasını yapabilir. Ağzının içindeki damak gelişimini sürdürür.

Bebeğinin vücudunda ince, yumuşak tüyler oluşmaya başlayabilir. Buna lanugo denir. İlerleyen haftalarda yağ dokusu arttıkça bu tüylerin çoğu dökülür. Doğumdan sonra yapılacak ilk kaka olan mekonyumun oluşumuna katkı sağlayan bağırsak içeriği de bu dönemde gelişmeye başlar.

Cinsel organlar büyük ölçüde tamamlanmıştır; ancak 14. haftada ultrasonla cinsiyeti güvenilir biçimde değerlendirmek her zaman kolay değildir. Bu nedenle çoğu durumda daha net bilgi 20. hafta taramasında verilir.

Vücudumda neler oluyor?

Plasenta, besinleri, oksijeni ve hormonları bebeğe taşırken karbondioksit gibi atık ürünlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Göbek kordonu aracılığıyla bebeğinle bağlantı kurar. Anne kanı ile bebeğin kanı plasentada yakın temasta bulunur; ancak doğrudan karışmaz.

Enerjin geri dönmeye başlayabilir ve bulantı bazı kişilerde hafifleyebilir. Yine de herkeste aynı hızda düzelme olmaz. Hâlâ bulantı veya kusma yaşıyorsan bunu bir sonraki kontrolde doktoruna söyle.

Kolostrum

Sütyeninde sarı lekeler fark edebilirsin. Bu, kolostrum olabilir. Kolostrum, doğumdan sonra gelecek ilk süttür. Böyle bir değişiklik seni endişelendiriyorsa doktoruna danış.

Belli olmaya başlıyor olabilirsin

Rahim pelvik bölgenin üzerine doğru yükseldikçe karnın daha belirgin hâle gelebilir. Her gebenin karnı farklı görünür. Karnın küçük ya da büyük görünmesi tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez; en doğru değerlendirme doktorun tarafından yapılır.

Diş eti değişiklikleri

Gebe kadınların yaklaşık yarısında diş ipi kullanırken ya da diş fırçalarken kanayan, şiş ve hassas diş etleri görülebilir. Bu durum gebelik diş eti iltihabı olarak adlandırılır ve hormonal değişikliklerle ilişkili olabilir. Düzenli fırçalama ve diş ipi kullanımı önemlidir. Diş temizliği yaptırmak da gebelikte genellikle güvenlidir; diş hekimine gebe olduğunu söylemeyi unutma.

Yuvarlak bağ ağrısı

Rahminin her iki yanında bulunan bağlar, büyüyen karnına yer açmak için gerilir. Bu durum yuvarlak bağ ağrısına neden olabilir. Ağrı kısa ve keskin olabilir ya da aktif bir günün ardından donuk bir sızı şeklinde hissedilebilir. Dinlenmek, pozisyon değiştirmek, nazik masaj veya ılık banyo rahatlatabilir. Bazı kadınlar destek kemerinden fayda görebilir.

Cilt rengi değişiklikleri

Hormonal değişiklikler nedeniyle ciltte koyulaşan alanlar görülebilir. Bu durum özellikle koyu cilt tonlarında daha belirgin olabilir. Güneş bu değişiklikleri artırabileceği için yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanmak yararlı olabilir.

Kilo alımı

Kilo alımı bu haftalarda hızlanabilir. Gebeliğe normal BKİ ile başladıysan, ikinci üç ay boyunca yaklaşık 5,5 ila 6,5 kilo civarında artış beklenebilir. Ancak en doğru değerlendirme kişisel takipte yapılmalıdır. Kilonuzu izlemek faydalı olabilir; fakat bunu kaygı kaynağı hâline getirmemek önemlidir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

İkinci üç aydasın ve birçok kişi bu dönemde kendini daha enerjik, daha az bulantılı ve daha iştahlı hisseder. Yine de bazı belirtiler sürebilir.

Hâlâ şu belirtileri yaşayabilirsin:

• şiş ve kanayan diş etleri
• genişleyen rahmin neden olduğu karnın yan tarafındaki ağrılar, yani yuvarlak bağ ağrısı
• burun kanaması
• şişkinlik
• kabızlık
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• hassas göğüsler
• bacak krampları
• baş dönmesi
• şiş eller ve ayaklar
• idrar yolu enfeksiyonları
• vajinal enfeksiyonlar
• yüzde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler
• daha yağlı, sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar

Önceki haftalardan şu belirtiler de devam edebilir:

• sabah bulantısı
• gebelik aşermeleri
• artmış koku alma duyusu
• ruh hâli değişimleri
• süt beyazı vajinal akıntı
• hafif lekelenme

Kolostrum sızıntısı bu haftada da fark edilebilir. Göğüslerde ve göğüs çevresinde damarların daha belirgin görünmesi de yaygındır.

Vajinal akıntı

İkinci üç ayda vajinal akıntı artabilir. Lökore adı verilen bu akıntı genellikle ince, süt renginde ve hafif kokuludur ya da kokusuzdur. Östrojen artışı ve pelvik bölgeye giden kan akımı bu değişimde rol oynar.

Bölgeyi temiz ve kuru tutmak için pamuklu iç çamaşırı tercih edilebilir. Günlük ped kullanılabilir. Vajinal duş önerilmez.

Kaygı

Birçok kişi 12. haftayı geçtikten sonra rahatlamış hisseder; ancak kaygı tamamen bitmeyebilir. Özellikle daha önce gebelik kaybı yaşamış kişilerde bu duygular sürebilir. Kaygın yoğunlaşıyorsa doktorunla konuş.

Karın ağrıları

Karın ağrıları ya da kramplar gebelikte yaygındır. Karnın iki yanında hareketle artan keskin ağrılar yuvarlak bağ ağrısı olabilir. Kabızlık ya da gaz da ağrı yapabilir.

Ancak karın ağrın varsa ve endişeleniyorsan doktoruna ya da bir sağlık kuruluşuna başvur. Değerlendirilmesi gereken bir durum olabilir.

Sigarayı bırakmakta zorlanıyorsan

Sigarayı bırakmak, bebeğinin sağlığı için yapabileceğin en önemli şeylerden biridir. Gebeliğin herhangi bir döneminde bırakmak yararlıdır; ilk 15 hafta içinde bırakmak özellikle önemlidir.

Pasif içicilikten kaçınma

Evinde biri sigara içiyorsa, bırakması için destek verilmesi önemlidir. Pasif içicilik de gebelikte erken doğum gibi risklerle ilişkilidir.

Enfeksiyonlara yatkınlık

Gebelikte bağışıklık sistemi bazı değişiklikler geçirir. Bu nedenle soğuk algınlığı, grip ve benzeri enfeksiyonlara biraz daha yatkın olabilirsin. Ellerini sık yıkamak, kişisel eşyaları paylaşmamak ve hasta kişilerden uzak durmak yararlı olabilir. Kendini hasta hissediyorsan doktoruna danış. Gerekirse, gebelikte güvenli kabul edilen ilaçlar yine doktorun tarafından düzenlenmelidir.

Uyku pozisyonu

Bu haftada sırtüstü yatmak çoğu kişi için belirgin bir sorun yaratmayabilir. Ancak üçüncü üç ayda, yani 28. haftadan sonra, yan yatmak genellikle daha güvenli kabul edilir.

Seyahat

Gebelikte seyahat etmek mümkündür; ancak gideceğin yerde sağlık hizmetine nasıl ulaşacağını önceden araştırmak faydalıdır. Seyahat aşıları, tıbbi kayıtlar ve seyahat sigortası gibi konular için doktorundan bilgi alın.

İştah ve beslenme

İkinci üç ayda iştah artabilir. Vücudun bebeğini ve gebelikteki bedensel değişimleri desteklemek için daha fazla enerji kullanır. Bu dönemde bazı kişilerde günlük yaklaşık 300 ila 350 ek kalori ihtiyacı olabilir.

Protein alımı

Bebeğinin doku gelişimini desteklemek için protein alımı önemlidir. Derisiz tavuk, yağsız et, yumurta, balık, süt ürünleri ve baklagiller iyi protein kaynaklarıdır.

Aktif kalmak

Kendini iyi hissediyorsan, güvenli sınırlar içinde aktif kalmak faydalı olabilir. Yürüyüş ve günlük hareket, genel iyi oluş hâlini destekleyebilir. Egzersiz planı konusunda özel bir durumun varsa doktoruna danış.

İkinci üç aya hoş geldin

Birçok kişi ikinci üç ayı gebeliğin daha rahat geçen dönemi olarak görür. Bulantının azalması, enerjinin artması ve gebeliğin daha görünür hâle gelmesi bu hissi güçlendirebilir.

Gebelikte cinsellik

Gebelikte cinsel istekte artış ya da azalma olabilir. Her iki durum da normaldir. Cinsel yaşam konusunda özel kısıtlaman olup olmadığını doktorundan öğrenebilirsin.