7. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor?

Artık gebeliğinin 2. ayındasın. Bu minik boyutuna rağmen embriyonun büyüme hızı şaşırtıcı; her gün belirgin biçimde gelişiyor.

Beyin vücudun geri kalanından daha hızlı büyüyor, bu yüzden bebeğin büyük bir alnı var; sol ve sağ odacıklar oluştu. Burnun ve kulakların olacağı yerde küçük gamzeler var. Göz kapakları büyümeye ve gözleri örtmeye başlıyor. Gözler, kulaklar, burun ve ağız gibi duyu organları da güzel ilerliyor.

Küçük uzuv tomurcukları, kol ve bacak kemiklerini oluşturacak kıkırdağı oluşturmaya başlıyor. Kol tomurcukları uzuyor ve yassılaşmış uçları yakında minik eller olacak.

Bebeğin beyni ve omuriliği hızlı bir tempoda şekilleniyor. Embriyonuz her dakika yaklaşık 100 yeni beyin hücresi üretiyor; ilk oluştuğu andakinden yaklaşık 10.000 kat daha büyüktür.

Bebeğinin vücuduna nazik bir sinir ağı yayılıyor. Yakında, beyni ve omuriliği vücudundaki kaslara sinyaller gönderdikçe sürekli küçük hareketler yapmaya başlayacak. Sıcaklık ve tat gibi duyumları hissedebilmesine çok kalmadı.

Folik asit takviyeni sürdür; bebeğin beyin ve omurilik gelişimini destekler ve nöral tüp defekti riskini azaltmaya yardımcı olur.

Bebeğinin sindirim ve solunum sistemi

Bebeğinin midesi ve yemek borusu oluşmaya başlar. Yemek borusu, yiyeceği bebeğinin ağzından mideye taşıyan borudur. Karaciğeri ve pankreası da bu hafta gelişmeye başlıyor.

Solunum ve sindirim sistemleri de şekillenmektedir. Bebeğinin kalbi artık ultrasonda görülebilecek kadar gelişmiştir.

Vücudumda neler oluyor?

Vücudunda gebelik öncesine göre daha fazla kan pompalanıyor. Gebeliğin ilerledikçe hacim %50'ye kadar artacak. Fazladan kan, rahmini (dölyatağı) bebeğinin ihtiyaç duyduğu tüm oksijen ve besinle besleyecek.

Bu seni her zamankinden daha susamış hissettirebilir. Günde 8 orta boy bardak sıvı içmeye çalış (su, meyve çayı, meyve suyu, yağsız ya da yarım yağlı süt gibi).

Bu arada, rahmin artık aşağı yukarı bir limon büyüklüğündedir ve bebeğin çok hızlı büyümeye devam eder.

İlk gebeliğinse yaklaşık 12. haftaya kadar gebe görünmeye başlamayabilirsin. Daha önce gebelik geçirdiysen, rahmin ve karın kasların daha önce esnediği için değişiklikleri daha erken fark edebilirsin.

Rahmin büyüyor, ama bunu henüz fark etmeyebilirsin. Gebelikte vücudun çok hızlı değiştiği için yeni bir ağrının ya da belirtinin normal olup olmadığını anlamak zor olabilir. İçine sinmeyen bir durum varsa yardım iste.

Yeni gebe kalan birçok kadın, koku hassasiyetinin belirgin biçimde arttığını fark eder. Bu, yükselen östrojen düzeylerinin bir yan etkisi olabilir. Partnerinin, evcil hayvanının ya da evinin kokusunun bile seni rahatsız ettiğini fark edebilirsin. Bu artmış koku alma duyusu geçicidir ve genellikle ilk üç aydan sonra azalır.

Eskiden sevdiğin belirli yiyeceklerin artık sana tamamen itici geldiğini birden fark edebilirsin. Yiyeceklere karşı tiksinti, hızla artan östrojen düzeylerinin bir başka yan etkisidir. Genellikle ilk üç ayda başlar ve ikinci üç ayda geçer, gerçi bazı kişilerde yiyecek tiksintileri gebelik boyunca sürebilir.

Daha sık idrara çıkma ihtiyacı, gebeliğin en yaygın erken işaretlerinden biridir. Bu aşamada büyük olasılıkla kanının böbreklerine daha hızlı akmasına neden olan ve mesaneni daha sık dolduran hormonal değişikliklerden kaynaklanır.

Birçok gebe kadın 6 ile 10. haftalar arasında duygusal dalgalanmaların yoğunlaştığını fark eder. Bu durum stres, yorgunluk ve hormonal değişikliklerle ilişkili olabilir. Ebeveyn olmakla ilgili karmaşık duygular yaşaman da normaldir. Kaygıların yoğunlaşırsa doktorunla konuş.

Gebeyken tükürük artışı yaşaman normaldir. Hormonal değişiklikler, bulantı ve mide ekşimesinin hepsi buna katkıda bulunabilir. Dişlerini daha sık fırçalamak, küçük ve dengeli öğünler yemek ve bol su içmek yardımcı olabilir. Sert şeker emmek ya da sakız çiğnemek de yutmayı kolaylaştırabilir.

Kadınların yarıya kadarı gebeliğin bir noktasında kabızlık yaşar. Bu, gebelik hormonlarının vücuttaki düz kasları gevşetmesi nedeniyle olur, bu da yiyeceğin sisteminden daha yavaş geçmesi anlamına gelir. Kabızlıkla; lifli yiyecekler (tam tahıllar, meyveler, sebzeler ve baklagiller gibi) yiyerek, bol su içerek, egzersiz yaparak, farklı bir gebelik vitamini deneyerek ve ihtiyaç hissettiğinde daima tuvalete giderek mücadele edebilirsin.

Mide ekşimesi (asit hazımsızlığı ya da asit reflüsü olarak da bilinir), alt boğaz ile göğüs kemiğinin altı arasındaki yanma hissidir. Çok rahatsız edicidir ve bazı anne adayları için ne yazık ki kaçınılmazdır. Mide ekşimesini azaltmak için yapabileceğin birkaç şey var: mideni rahatsız eden yiyecek ve içeceklerden kaçın, daha küçük öğünler ye, öğünlerle birlikte değil aralarda su için, sakız çiğne, başın yüksekte uyu ve yatmadan iki üç saat öncesine kadar yeme.

Gelecek haftaya kadar anne adaylarının yüzde 90'ı bir miktar gebelik belirtisi hisseder. Ama herkes değil! Kendini gebe hissetmiyorsan (ya da gelip giden belirtilerin varsa), pozitif bir test sonucun varsa endişelenmene gerek yoktur. Bazı kadınlar hiç belirgin belirti yaşamaz ve bu tek başına bir sorun işareti değildir.

Karnın henüz dışarıdan belli olmayabilir, özellikle bol kıyafetlerin altında. Ancak göğüslerin gözle görülür şekilde büyümüş olabilir. İlk bebeğinse bir veya iki beden büyüme yaygındır. Cilt gerildikçe göğüslerin kaşınabilir ve üzerlerinde çatlaklar oluşabilir. Gebelikte göğüslerde dolgunluk, hassasiyet ve hatta ağrı hissetmek yaygındır. Pelvik bölgede hafif sancılar da olabilir; bu, artan kan akışının normal bir parçasıdır.

Gebelik kilonu takip etmek mi istiyorsun?

Henüz bir bebek karnı göremezsin, ama büyük olasılıkla birkaç kilo almış olabilirsin.

Gebelikte kilo alımı herkese uyan tek bir şey olmasa da, BMI'si 18,5 ile 24,9 arasında olan kadınlar gebelikte yaklaşık 11 ile 16 kilo arasında alma eğilimindedir. BMI'si daha yüksek ya da daha düşük olan kadınlar kendilerini daha fazla ya da daha az alırken bulabilir. Unutma: "Normal" kabul edilen kilo alımının geniş bir aralığı vardır.

Kilonuzu evde takip edebilirsin; herhangi bir endişen varsa sonuçları doktorunla paylaş.

Erken gebelik belirtileri

Kendini hasta, yorgun hissediyor ve ruh hâli değişimleri yaşıyorsan, bu dönem oldukça zorlu geçebilir.

Belirtilerin şunları da içerebilir:

• ağzında metalik bir tat
• hassas göğüsler
• yeni sevdiğin ve sevmediğin yiyecek ve içecekler
• artmış bir koku alma duyusu
• vajinandan süt beyazı bir gebelik akıntısı
• hafif lekelenme (gebelikte kanama olursa doktoruna görünün)
• âdet sancılarına benzer kramplar
• yüzünde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler – buna kloazma ya da "gebelik maskesi" denir
• daha gür ve parlak saçlar
• şişkinlik
• sabah bulantısı

Her yerinin kaşınması gibi olağandışı belirtileri göz ardı etme. Büyük olasılıkla o ağrı, sızı ya da belirti yalnızca normal bir gebeliğin işaretidir; ancak emin olmak için doktorunla konuş.

Bu haftanın belirtileri nelerdir?

Sık idrara çıkma gebeliğin en yaygın erken belirtilerindendir. Hormonal değişiklikler ve kan hacmindeki artış böbreklere daha fazla kan göndererek mesaneyi daha sık doldurur. İlerleyen haftalarda büyüyen rahim de mesaneye baskı yaparak bu durumu artırabilir. Erken gebelikte bazı kişilerde kabızlık ya da daha fazla vajinal akıntı da olur.

Bulantı hissetmek normaldir

Bulantı mı hissediyorsun? Endişelenme; sabah bulantısı yaygındır ve günün her saatinde olabilir. Bu sadece vücudunun tüm değişikliklere alışmasıdır.

Yiyeceklere karşı tiksintiyle baş etmek

Gebelikte yiyeceklere karşı tiksinti çok yaygındır. Daha önce sevdiğin yiyecekler birden itici gelebilir ya da kokuları mide bulandırabilir. Bu durum genellikle östrojen düzeylerindeki artışla ilişkilidir.

En iyi yaklaşım, tolere edebildiğin yiyeceklere yönelmektir. Tiksindiğin yiyeceklere alternatifler bulun; örneğin etin görüntüsüne ya da kokusuna dayanamıyorsan protein için kinoa gibi seçenekleri deneyebilirsin. Tiksintilerin zaten gebelikte kaçınman gereken yiyeceklere yönelikse bu aslında bir avantaj sayılabilir.

İyi beslenmeye çalış. İlk üç ayında dengeli beslenemiyorsan endişelenme; bulantı bunu zorlaştırabilir. Sadece elinden gelenin en iyisini yap. Gebelikte beslenmede öne çıkan yiyecekler arasında yumurta, somon, fasulye, tatlı patates, tam tahıllar, ceviz, yoğurt, brokoli ve koyu yeşil yapraklı sebzeler, yağsız etler ve kümes hayvanları, renkli meyve ve sebzeler, avokado ve kuru meyve yer alabilir.

Meyve, gebelikte temel besinler sağlamanın yanı sıra bağırsak düzenini desteklemeye de yardımcı olabilir. Meyve seçerken renk çeşitliliğine dikkat etmek iyi bir kuraldır; genellikle koyu ve canlı renkli meyveler besin açısından daha zengindir. Örneğin kavun, koyu turuncu etiyle A ve C vitaminleri ile bazı önemli mineraller bakımından zengindir.

Bu dönemde beslenmende bazı düzenlemeler gerekebilir. Kafein günde en fazla 200 mg (yaklaşık iki fincan hazır kahve) ile sınırlandırılmalıdır; çünkü aşırı kafein düşük doğum ağırlığı ve düşük riskiyle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca kafein idrar söktürücüdür, bu nedenle sık idrara çıkmaya katkıda bulunabilir. Kola gibi gazlı içeceklerdeki kafeini de hesaba katın.

Ezme türü yiyecekler (ciğer ezmesi, sebze ezmesi, mantar ezmesi gibi) listeria riski taşıyabilir; gebelikte tüketilmemesi önerilir.

Pastörize edilmemiş sütten yapılmış peynirler ile küf olgunlaştırmalı ve mavi damarlı peynirler listeria içerebilir; bu nedenle gebelikte tüketilmemesi önerilir.

Köpekbalığı, marlin ve kılıç balığından ve çiğ kabuklu deniz ürünlerinden kaçın, çünkü bebeğinin sinir sistemini etkileyebilecek yüksek düzeyde cıva içerirler.

Az pişmiş et ya da yumurta, bebeğine zarar verebilecek bakteriler içerebilir. Etlerin ve yumurtaların tamamen pişirilmesi önerilir.

Aşırı alkol birçok fetal sorunla ilişkilendirilmiştir; en güvenli yaklaşım gebelikte alkolden tamamen kaçınmaktır. Aynısı sigara için de geçerlidir.

D vitamini

D vitamini, sağlıklı diş ve kemikleri korumak için gereklidir ve kalsiyum emilimini destekler. Ayrıca üçüncü üç ayda gestasyonel diyabet riskini azaltabilir. D vitaminini birçok gebelik vitamininde, takviye edilmiş sütte, takviye edilmiş portakal suyunda ve yumurta sarısında bulabilirsin. Güneş de bir D vitamini kaynağıdır.

Ne kadar ihtiyacın olduğu konusunda doktorunla konuş (günde 600 IU anne adayları arasında standart öneridir, ama bazılarının 1.000 IU ya da daha fazlasına ihtiyacı olabilir).

Toksoplazma riskinden korunma

Toksoplazmoza bir parazit neden olur ve bu, doğmamış bebekler için iyi olmayan bir enfeksiyondur. Çiğ ya da az pişmiş et yememeli veya kedine vermemelisin; kedilerin tuvalet kabı olarak kullanabileceği bir çocuk kum havuzunda oynamamalı ya da kedi kumunu temizlememelisin. Bu işler için partnerinden, bir arkadaşından ya da bir akrabandan yardım iste.

Aktif kalın

Sorunsuz bir gebelik geçiriyorsan, gebelikte aktif kalmak güvenli ve sağlıklıdır. Gebeliğin ilerledikçe vücudunun uyum sağlamasına ve doğumla baş etmene yardımcı olabilir. Egzersiz bebeğine zarar vermez.

Daha önce fazla egzersiz yapmadıysan, gebelikte aktif kalmak için yapabileceğin birçok basit şey vardır. Egzersizin yararlı olması için zorlu olması gerekmez. Gebelikte yapılabilecek farklı egzersiz türleri ve pelvik taban egzersizleri de bu dönemde önemlidir.

Gebelikte ne kadar aktif olmalıyım?

Gebeliğin sırasında ne kadar aktivite ya da egzersiz yapman gerektiği, gebe kalmadan önce ne kadar aktif olduğuna ve sahip olabileceğin herhangi bir sağlık sorununa bağlı olacaktır.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE)

Sen ya da partnerin bir CYBE taşıyor olabilir mi diye düşünüyorsan kontrol ettir, çünkü bu bebeğinin gelişimini etkileyebilir. Doktorunla konuş ya da bir sağlık kuruluşuna başvur.

Uzun süreli rahatsızlıklar

Uzun süreli bir sağlık sorunun varsa, gebe olduğunu doktoruna en kısa sürede bildir. Düzenli kullandığın hiçbir ilacı önce doktorunla konuşmadan bırakma.

Soğuk algınlığından nasıl iyileşilir

Gebelikte bağışıklık sistemi bazı değişiklikler geçirir ve soğuk algınlığına daha yatkın olabilirsin.

Soğuk algınlığı belirtileri hissedersen tuzlu burun damlaları, tuzlu suyla gargara ve bal gibi reçetesiz doğal yöntemler genellikle güvenlidir. Ayrıca alabileceğin gebelikte güvenli bazı soğuk algınlığı ilaçları da var; asetaminofen ve belirli öksürük ilaçları ile antihistaminikler gibi (sadece önce doktorundan onay aldığından emin ol).

Aspirin, ibuprofen, naproksen ve bazı dekonjestanlar gebelikte önerilmez. Bu ilaçlardan birini farkında olmadan aldıysan muhtemelen sorun değildir, ama doktoruna haber vermek iyi bir fikirdir.

Haberi paylaşmak

Haberi paylaşmaya başladın mı? Arkadaşlarına ve ailene ne zaman söylemeye başlayacağın tamamen sana kalmış. İşverenine ne zaman söyleyeceğin ülkenin iş mevzuatına göre değişebilir; bu konuda önceden bilgi alman yararlı olabilir.

Susamış mı hissediyorsun?

Vücudundaki kan miktarı artıyor ve bu seni her zamankinden daha susamış hissettirebilir. Su, bebeğin etrafındaki amniyon sıvısının oluşmasına yardımcı olur ve kabızlığı da azaltabilir. Günde 8 orta boy bardak sıvı içmeyi hedefle (kendini hasta hissediyorsan yudum yudum içmek en iyisidir).

Dişlerini fırçalarken diş etlerin kanıyor mu?

Gebelikte dişlerine ekstra özen göstermen gerekir. Hormonlar diş etlerini şiş ve ağrılı yapabilir, bu da kanamalarına neden olabilir. Diş hekimin bu konuda sana yardımcı olabilir.

Göğüs değişiklikleri

Göğüslerinin belirgin biçimde büyüdüğünü ve hassaslaştığını fark edebilirsin; bazı kadınlarda bu dönemde bir beden artış görülür. Göğüslerdeki hassasiyet, karıncalanma ve ağrı, artan östrojen ve progesteron düzeyleriyle ilişkilidir.

Göğüslerinde yağ da birikiyor ve bölgeye kan akışı artıyor. Meme uçların her zamankinden biraz daha fazla dışarı çıkıyor olabilir, ama o kadar duyarlı ve hassas olabilirler ki dokununca acıyabilirler.

Meme ucunun çevresindeki koyu alan olan areola çoktan koyulaşmış ve büyümüş olabilir; önümüzdeki aylarda da büyümeye ve rengi koyulaşmaya devam edecektir.

Areolada küçük, kabartı benzeri noktalar da fark edebilirsin. Montgomery tüberkülleri denilen bu çıkıntılar, areolaya kayganlık sağlayan yağ bezleridir.

Tüm bu göğüs değişiklikleri, doğumdan sonra emzirmeye hazırlık sürecinin bir parçasıdır.

İşaretleri bilin

Henüz kimseye gebe olduğunu söylememiş olsan bile, gebelik belirtileri iyice hissedilir hâle gelmiş olabilir. Sürekli bulantı ya da ağızda artan tükürük bu dönemde yaygındır. İlk üç ayın ikinci yarısına girerken sabah bulantısı, hassas göğüsler ve yiyeceklere karşı tiksinti gibi belirtiler yaşamak yaygındır.

Doğum öncesi takip

Tüm doğum öncesi randevularına gitmelisin. Doktorun ekstra bakıma ihtiyacın olduğunu düşünürse, senin ve bebeğinin sağlıklı olduğunu kontrol etmek için sana daha fazla randevu önerilecektir.

40 yaş üzerinde gebe kalmak mümkündür ve çoğu kişi sağlıklı gebelik geçirir. Ancak istatistiksel olarak bazı komplikasyon riskleri artabilir. Bu nedenle düzenli doğum öncesi takibe devam etmek özellikle önemlidir.