35. Hafta

Bebeğim nasıl görünüyor ve ne kadar büyük?

Bebeğin bu hafta bir bal kavunu büyüklüğünde.

Bebeğin tombullaşıyor. Bu yağ dokusu, doğduğunda vücut ısısını korumasına yardımcı olacak.

Gebeliğinin 8. ayındasın ve doğuma yaklaşık bir ay kaldı. Rahminde artık epeyce sıkışık, ama bebeğin yine de hareket ediyor olmalı. Hareketlerini önceki haftalardaki kadar güçlü ve düzenli hissetmelisin.

Bu hafta bebeğinde neler oluyor?

Bebeğinin akciğer gelişimi artık tamamlanmış kabul edilir ve dış dünyada nefes almaya hazırdır. Kafatası hâlâ biraz yumuşaktır; bu, doğum kanalından geçişte yardımcı olur.

Amniyon sıvın zirve düzeylerine ulaştı. Suların bebek doğmaya hazır olduğunda gelebilir, ama bazen bu doğum eylemi sırasında daha geç olur. Suların gelmiş gibi görünüyorsa sağlık profesyonelinle ya da doğum yapmayı planladığın hastaneyle iletişime geç.

Vücudumda neler oluyor?

Sutyeninde sarı lekeler fark ettiysen, bu muhtemelen antikorlar açısından zengin erken süt olan kolostrumdur. Bazı gebelerde kolostrum doğumdan haftalar ya da aylar önce gelebilir.

Buna hazırlanmak için emzirme sutyeni ve göğüs pedi düşünebilirsin. Herkes emziremez ve emzirme çoğu zaman pratik gerektirir. Emzirebiliyorsan bu, bebeğine yaşamın başında destek sağlayabilir.

B grubu streptokok

B grubu streptokok yaygın bir bakteridir ve her 5 kişiden 2’sine kadarı vücudunda taşır.

Gebeyken B grubu streptokok taşıyorsan, bebeğini ciddi şekilde hasta etme açısından küçük bir risk vardır. Yenidoğan bebeklerdeki çoğu B grubu streptokok enfeksiyonu önlenebilir.

Rahmin göğüs kafesine doğru genişledi

Rahmin artık göğüs kafesinin altına kadar uzanıyor. İç organlarını sıkıştırdığı için mide ekşimesi, gaz ve şişkinlik gibi sorunlar yaşayabilirsin.

Bunu azaltmak için mideni rahatsız eden yiyeceklere dikkat et. Gazlı içecekler, çikolata, narenciye, domates, hardal, sirke, nane ürünleri, işlenmiş etler ve yağlı, baharatlı ya da kızartılmış yiyecekler bazı kişilerde şikâyeti artırabilir.

Büyük öğünler yerine küçük ve sık öğünler daha rahat olabilir. Yatmaya yakın yemeyi bırakmak ve kendini yastıklarla desteklemek de yardımcı olabilir. Şikâyetlerin belirginse, gebelikte kullanılabilecek mide ekşimesi ilaçları için sağlık profesyoneline danış.

Bu dönemde vücudunda neler oluyor?

Ayak bileklerindeki şişlik artmış olabilir ve mide ekşimesi ile reflü devam ediyor olabilir. Buna karşılık, bebeğin başını pelvisine doğru indirdiyse nefes almak biraz kolaylaşabilir ve hazımsızlık hafifleyebilir. Bu duruma bazen “yerleşme” ya da “hafifleme” denir.

Ancak baskı bu kez daha çok mesanene biner. Bu yüzden daha sık idrara çıkabilirsin.

Normalden daha sakar hissedebilirsin. Ağırlık merkezin değiştiği, bağların gevşediği, şişlik arttığı ve görmen etkilenebildiği için tökezleme, bir yerlere çarpma ya da bir şeyleri düşürme daha sık olabilir. Yavaş hareket etmeye ve kendine karşı yumuşak olmaya çalış.

Gebeliğin bu döneminde baş ağrıları da daha belirgin olabilir. Tetikleyiciler arasında yorgunluk, susuzluk, açlık, uyku sorunları, stres, alerjiler ve görme değişiklikleri olabilir.

Baş ağrısı için şu yöntemler yardımcı olabilir:

• tetikleyicileri not etmek
• alnına ya da ense köküne ılık ya da serin kompres uygulamak
• aç ya da susuz kalmamak
• küçük ve sık öğünler yemek
• düzenli egzersiz yapmak
• masaj, meditasyon, doğum öncesi yoga ya da akupunktur gibi rahatlatıcı yöntemleri değerlendirmek

Şiddetli baş ağrın varsa, ilk kez böyle bir baş ağrısı yaşıyorsan ya da baş ağrısına ateş, ense sertliği veya görme sorunları eşlik ediyorsa sağlık profesyonelini ara. Bu, preeklampsi gibi ciddi bir durumun işareti olabilir.

Gebelikte hemoroid de çok yaygındır. Büyüyen rahim, artan progesteron ve kabızlık bunu artırabilir. Hemoroid kaşıntılı, ağrılı ve rahatsız edici olabilir; bazen dışkıda kana da yol açabilir.

Kabızlığı önlemek hemoroidleri azaltmaya yardımcı olabilir:

• yeterli su içmek
• lifli yiyecekler yemek
• aktif kalmak
• tuvalette ıkınmaktan kaçınmak
• uzun süre oturmamak

Hemoroid için soğuk kompres, ılık banyo ve nazik temizlik rahatlatıcı olabilir. İlaç kullanmadan önce sağlık profesyoneline danış.

Bu haftalarda karnının ortasında linea nigra denilen koyu bir çizgi daha belirgin olabilir. Yüzünde melazma ya da “gebelik maskesi” denilen koyu lekeler de oluşabilir. Areolalar, labia majora, koltuk altı ve cilt kıvrımları daha koyu görünebilir. Bu değişiklikler genellikle doğumdan sonra azalır. Güneş kremi kullanmak ve cildi tahriş eden işlemlerden kaçınmak faydalı olabilir.

Gebeliğin ikinci yarısında bulanık görme ve kuru göz gibi değişiklikler de görülebilir. Bunlar çoğu zaman geçici ve hafiftir. Ancak görüşün belirgin şekilde değiştiyse, çift görme, geçici görme kaybı, yanıp sönen ışıklar ya da başka endişe verici belirtiler varsa sağlık profesyoneline başvur.

Sıcak basmaları ve genel olarak daha sıcak hissetmek de bu dönemde yaygın olabilir. Bunun nedeni artan kan hacmi, hızlanan metabolizma, hormon değişiklikleri ve vücudunun daha fazla çalışmasıdır.

Gebelik işaretlerin şunları içerebilir:

• Braxton Hicks kasılmaları
• uyku sorunları
• çatlaklar
• şiş ve kanayan diş etleri
• yuvarlak bağ ağrıları
• hemoroid
• sırt ağrısı
• hazımsızlık ve mide ekşimesi
• şişkinlik ve kabızlık
• bacak krampları
• baş dönmesi
• şiş eller ve ayaklar
• idrar yolu enfeksiyonları
• vajinal enfeksiyonlar
• yüzde koyulaşan cilt ya da kahverengi lekeler
• daha yağlı ve sivilceli cilt
• daha gür ve parlak saçlar

Önceki haftalardan süren belirtiler de devam edebilir:

• ruh hâli değişimleri
• sabah bulantısı
• aşermeler
• artmış koku hassasiyeti
• ağrılı ya da akıntılı göğüsler
• süt beyazı vajinal akıntı ve hafif lekelenme

Bu hafta hangi belirtiler görülebilir?

Bu haftalarda en sık yakınmalardan biri uyumakta zorlanmaktır. Büyüyen karnın nedeniyle rahat etmek zor olabilir ve geceleri sık tuvalete gitmen uykunu bölebilir. Vücudu destekleyen bir gebelik yastığı bu dönemde rahatlatıcı olabilir.

Bu haftada RSV aşısı da gündeme gelebilir. Genellikle gebeliğin geç döneminde önerilir (ülkendeki programa göre çoğunlukla 28–36. haftalar arasında), ama gerekirse doğuma kadar daha sonra da yapılabilir. Henüz yaptırmadıysan doktorunla konuş.

Bu hafta beslenme

Bebeğin büyük ölçüde gelişmiş olsa da hâlâ hızla büyüyor. Bu nedenle sağlıklı beslenmeye devam etmek önemlidir.

Esansiyel yağ asitleri, özellikle omega-3 ve omega-6, hem senin hem bebeğin için önemlidir. Özellikle omega-3, bazı beslenme düzenlerinde eksik kalabilir.

Gebeysen, gebe kalmaya çalışıyorsan ya da emziriyorsan haftada ikiden fazla porsiyon yağlı balık yememelisin. Yüksek cıva düzeyi nedeniyle köpek balığı, marlin ve kılıç balığından kaçınmalısın.

Yoğurt, meyve ve özellikle yeşil sebzeler gibi yiyecekler de anemi gibi besin eksikliklerini önlemeye yardımcı olabilir. Gebelikte yediğin her şey bebeğin gelişimini etkileyebilir ve iyi beslenmenin uzun vadeli faydaları olabilir.

Aşılarını gündeme alın

Boğmaca aşını henüz olmadıysan bunu doktorunla konuş. Gebe kadınlara genellikle 16 ile 32 hafta arasında önerilir, ama daha sonra da gündeme gelebilir.

Burun tıkanıklığıyla savaşın

Gebelik hormonları burnundaki mukoza zarlarının şişmesine neden olabilir ve tıkalı hissetmene yol açabilir. Tuzlu su spreyi, ortamı nemlendirmek ve burnu tahriş etmeden nemli tutmak rahatlatıcı olabilir.

Çömelme ve doğum eylemi

Çömelme, pelvik açıklığı artırarak bebeğin aşağı inmesine daha fazla alan sağlayabilir. Ancak bunu kendi bedenini zorlamadan ve güvenli sınırlar içinde yapmak gerekir.

Doğum öncesi ölçüm bilgisi

Kasık kemiğinin tepesinden rahminin tepesine kadar ölçülen santimetre değeri, kabaca gebelik haftası sayısına yakın çıkar. Bu hafta için mezurada yaklaşık 35 santimetre ölçülmesi beklenebilir. Bu yaklaşık bir bilgidir; kesin değerlendirmeyi sağlık profesyonelin yapar.

Doğum eyleminde ağrı yönetimi seçenekleri

Doğum sırasında ağrıyı yönetmenin birçok etkili yolu vardır. Bunlardan yalnızca birini seçmen gerekmez. Bir yöntemle başlayıp sonra başka bir yönteme geçebilirsin. Tercihlerini doktorun ve partnerinle konuşup doğum planına yazabilirsin. O gün fikrini değiştirmen de normaldir.

Ağrıyan kaburgalar

Gebeliğin geç döneminde kaburga ağrısı ya da rahatsızlığı olabilir. Bu, büyüyen bebeğe yer açmak için göğüs kafesinin dışa itilmesinden kaynaklanabilir. Bebeğin baş aşağı olup tekme atıyorsa ya da makat pozisyonundaysa ağrı daha belirgin olabilir.

Kaburgaların altındaki ağrıya şu belirtiler eşlik ediyorsa, preeklampsi olasılığı açısından sağlık profesyonelinle görüş:

• şiddetli baş ağrısı
• bulanıklık ya da yanıp sönme gibi görme sorunları
• kusma
• yüz, eller ya da ayaklarda ani şişme

Göğüsler

Göğüslerin büyümeye devam ettiği için yeni bir sutyen ölçüsü gerekebilir. Emzirmeyi planlıyorsan birkaç emzirme sutyeni almayı düşünebilirsin. Ancak doğumdan yaklaşık 3 ila 5 gün sonra sütün arttığında göğüslerin daha dolgun hissedebileceği için çok sayıda yeni sutyen almamak daha iyi olabilir.

Kötü rüyalar

Bu aşamada gebelik, doğum eylemi ve bebek hakkında rüyalar ya da kâbuslar görmek yaygındır. Bu, büyük değişime zihinsel olarak uyum sağlama biçimin olabilir. Bunalmış hissediyorsan doktorunla konuş.

Hastane çantanı hazırla

Henüz yapmadıysan hastane çantanı hazırlamak için iyi bir zamandasın. Gerekli belgeleri, rahat kıyafetleri, kişisel bakım ürünlerini, telefon şarj aletini ve bebeğin için eve dönüş kıyafetini önceden hazırlamak son haftalarda rahatlatıcı olabilir.

Uçmak

Bu dönemde bir yolculuk planlıyorsan, bazı havayollarının gebeliğin geç döneminde uçuşa izin vermediğini unutma. Ayrıca bebeğinin erken gelmesi ihtimaline karşı eve yakın kalmak iyi bir fikir olabilir.

Uyumuyorum. Nasıl daha çok uyuyabilirim?

Bu haftalarda alışılmadık derecede yorgun hissetmek ve buna rağmen uyuyamamak yaygındır. Yatmadan önce hafif bir rutin oluşturmak, ılık duş almak, ekranlardan uzak durmak ve gün içinde kısa dinlenme araları vermek yardımcı olabilir.

Gebelik beyni

Doğuma yaklaştıkça dalgınlık artabilir. Uykusuzluk da bunu daha belirgin hâle getirebilir. Bu durum çoğu kişi için geçicidir.

Yürümeyi daha rahatsız edici bulabilirsin

Bebeğin pelvisine doğru indikçe alt karında hafif ağrı ve rahatsızlık hissedebilirsin. Şikâyetler çok yoğunsa, özellikle kaburgalarının altında belirgin ağrı varsa sağlık profesyoneline haber ver.

Emzirme gerçekleri

Gebeliğin bu döneminde emzirme hakkında sorularının ya da kaygılarının olması normaldir. Anne sütü bebeğine verebileceğin önemli bir destektir. Emzirme yolunda soruların olduğunda sağlık profesyoneli ya da destek grupları yardımcı olabilir.