33. Hafta

Bebeğin bu hafta ne kadar büyük?

Bebeğin artık bir ananas büyüklüğünde. Gebeliğinin 8. ayındasın.

Bu hafta bebeğin gelişiminde neler öne çıkıyor?

Bebeğinin beyni ve sinir sistemi artık oldukça gelişmiştir. Kemikleri sertleşmeye devam eder. Kafatası kemikleri ise doğum kanalından geçişi kolaylaştırmak için hâlâ yumuşak ve ayrıdır. Bu kemikler bebek doğduktan sonra da bir süre esnek kalır ve bıngıldaklar zaman içinde kapanır.

Bebeğin artık gözlerini uyku sırasında kapatıp uyanıkken açabilir. Rahim duvarları inceldikçe içeri daha fazla ışık geçer; bu da bebeğinin gündüz ve gece arasındaki farkı algılamasına yardımcı olabilir.

Bağışıklık sistemi gelişmeye devam eder. Bebeğin kendi bağışıklık sistemini kurarken senden de antikor alır.

Bu haftaya kadar amniyon sıvısının önemli bir bölümünü yutmuş olur. Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde amniyon sıvısının büyük kısmı bebeğin idrarından oluşur ve bu durum normaldir. Bebeğinin bağırsakları da mekonyumla dolmaya başlar. Doğumdan sonraki ilk kaka koyu, yapışkan ve siyaha yakın olabilir; bu da normaldir.

Vücudumda neler oluyor?

Rahmin doğuma hazırlık olarak Braxton Hicks kasılmaları yapabilir. Bunlar genellikle 20 ila 30 saniye süren, karnında sıkışma ya da sertleşme gibi hissedilen prova kasılmalarıdır ve genellikle ağrısızdır. Kasılmalar ağrılı hâle gelirse, düzenli aralıklarla gelirse ya da giderek güçlenirse doktorunla ya da doğum yapacağın birimle iletişime geç.

Pelvisinde ağırlık hissedebilirsin. Bu, bebeğinin baş aşağı pozisyona geçmiş olabileceğini düşündürebilir. Bebeğin mesanene baskı yaptıkça daha sık idrara çıkman normaldir.

Bu haftalarda uyku zorlaşabilir. Büyük karın, sık idrara çıkma, ağrılar ve kaygı uykusuzluğu artırabilir. Rahat bir gebelik yastığı uygun pozisyon bulmana yardımcı olabilir. Endişe, doğum kaygısı ya da zihnin sürekli meşgul olması da uykuyu bozabilir. İhtiyaç duyarsan doktorunla konuş.

Parmaklarında, ellerinde ve bileklerinde ağrı, uyuşma veya karıncalanma varsa karpal tünel sendromu yaşıyor olabilirsin. Gebelikte görülen şişlik buna zemin hazırlayabilir. Aynı hareketi uzun süre yapmaktan kaçınmak ve bileği zorlayan işleri azaltmak rahatlatıcı olabilir.

Şiş labia da gebelikte görülebilir. Artan kan akışı, hormonal değişiklikler ve büyüyen rahmin baskısı buna yol açabilir. Uzun süre ayakta kalmamak, çok uzun süre oturmamak, gün içinde pozisyon değiştirmek ve gerekirse kısa süreli soğuk uygulama yapmak rahatlatabilir.

Çizgi, kolostrum ve nefes darlığı

Karnının ortasında koyulaşan bir çizgi fark ettiysen bu linea nigra olabilir. Gebelikte artan pigmentasyon nedeniyle oluşur ve doğumdan sonra çoğu zaman hafifler.

Göğüslerinden sarımsı bir sıvı geliyorsa bu kolostrum olabilir. Bu, bebeğinin doğumdan sonra alacağı ilk süttür ve antikor açısından zengindir.

Büyüyen rahim akciğerlerine baskı yaptıkça hafif ya da orta düzey nefes darlığı yaşayabilirsin. Ancak nefes darlığı şiddetliyse ya da sana olağan dışı geliyorsa doktoruna başvur.

RSV aşısı

RSV aşısı genellikle gebeliğin geç döneminde önerilir (ülkendeki programa göre çoğunlukla 28–36. haftalar arasında), ancak gerekirse daha sonra da yapılabilir. Bu aşı, bebekte bronşiyolit gibi ciddi akciğer enfeksiyonları riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Henüz yaptırmadıysan doktorunla konuş.

B grubu streptokok

B grubu streptokok yaygın bir bakteridir ve birçok kişinin vücudunda bulunabilir. Gebelikte taşıyıcılık varsa, bebeği ciddi şekilde hasta etme riski küçük de olsa vardır. Yenidoğanlardaki birçok B grubu streptokok enfeksiyonu önlenebilir. Bu nedenle gerekli görülen durumlarda sağlık ekibin tarama ya da doğum sırasında koruyucu yaklaşım önerebilir.

Doğuma hazırlanmak

Bebeklerin çoğu tam tahmini doğum gününde gelmez. Bu nedenle çantanı hazırlamak için uygun bir zamandasın. Hazırlayabileceklerin:

• doğum planın ve hastane notların
• bebek için kıyafetler ve bebek bezleri
• doğum sırasında giymek için bol ve rahat kıyafetler
• yedek kıyafetler ve iç çamaşırı
• gece kıyafeti
• emzirme sütyeni ve göğüs pedleri
• hijyenik pedler
• temel bakım ürünleri ve havlu
• sağlıklı atıştırmalıklar
• düzenli kullandığın ilaçlar

Doğum eylemi için iletişim planı

Doğum başladığında telaş yaşamamak için telefonunda şu bilgilerin hazır olması işini kolaylaştırır:

• doğum yapacağın hastane ya da birimin iletişim numarası
• varsa hastane referans numaran
• partnerinin ya da doğum partnerinin iletişim numarası
• hastanenin açık adresi
• seni götürecek kişi ya da ulaşım planı

Kendinin araba kullanması güvenli olmayabilir. Bu nedenle ulaşımı önceden planlamak faydalıdır.

Oto koltuğu

Bebeğini eve getirirken bir oto koltuğuna ihtiyacın olacak. Mümkünse geçmişi bilinmeyen ya da hasar görmüş bir ürün yerine güvenilir ve sağlam bir ürün tercih etmek daha güvenlidir. Bebeği kucakta taşımak güvenli değildir.

Bu hafta görülebilecek belirtiler

Bu hafta şu belirtileri yaşayabilirsin:

• pelviste ağırlık hissi
• sık idrara çıkma
• uyku sorunları
• sırt ağrısı
• karpal tünel belirtileri
• şiş labia
• nefes darlığı
• linea nigra
• kolostrum sızıntısı
• kaşıntılı cilt
• Braxton Hicks kasılmaları

Kaşıntı özellikle göğüs ve karın çevresinde artabilir. Cilt gerildikçe kuruluk ve kaşıntı daha belirgin olabilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Şu belirtiler olursa doktorunla ya da bir sağlık kuruluşuyla hemen iletişime geç:

• vajinadan sıvı fışkırması ya da sürekli sıvı sızıntısı
• senin için olağan olmayan sırt ağrısı
• ağrılı ya da düzenli kasılmalar
• bebeğin hareketlerinde belirgin azalma
• sana iyi görünmeyen herhangi bir belirti

Bu hafta beslenme

Bu dönemde senin ve bebeğinin yeterli kilo alması önemlidir. Bu kilo artışının bir kısmı bebeğin, plasentanın, amniyon sıvısının ve vücudundaki ek sıvının ağırlığından kaynaklanır. Kilo artışının miktarı kişiden kişiye değişir. Kilo alımınla ilgili kaygın varsa doktorunla konuş.

Bebeğin beyin ve görme gelişimi için DHA gibi omega-3 yağ asitleri önemlidir. Düşük cıvalı ve iyi pişmiş balıklar bu açıdan yararlı olabilir. Kılıç balığı, köpek balığı ve büyük göz ton balığı gibi yüksek cıvalı türlerden kaçınmak gerekir.

Süt ürünleri ve laktoz

Laktoz sindiriminde zorlanıyorsan süt ürünleri sana gaz, kramp, şişkinlik ya da ishal yapabilir. Bu durumda daha küçük miktarlarda tüketmeyi deneyebilir, laktozu daha düşük bazı sert peynirleri ya da laktozsuz seçenekleri tercih edebilir, yoğurda yönelebilirsin. Pastörize ürünleri seçmek önemlidir.

Bu hafta neler yapabilirsin?

Bebeğinin kemikleri sertleşirken kafatası hâlâ esnek kalır. Bu bilgi, doğumdan sonra bıngıldakları fark ettiğinde endişelenmemene yardımcı olabilir.

Emzirmeyi planlıyorsan bu konu hakkında doktorunla konuşmak, eğitim videoları izlemek ya da güvenilir kaynaklardan bilgi almak faydalı olabilir.

Yuvalanma

Bu haftalarda birçok anne adayı ev düzenleme ve hazırlık yapma isteği hisseder. Bu normaldir. Ancak:

• merdivene çıkmaktan kaçın
• güçlü kimyasal içeren temizlik ürünlerine fazla maruz kalma
• ağır işler yaparak kendini yormayın

Uyku ve sırt ağrısı

Uykusuzluk üçüncü trimesterde çok yaygındır. Yatmadan önce ılık bir içecek, ılık duş, ekran kullanımını azaltmak ve rahat bir pozisyon bulmak işe yarayabilir. Sırt ağrısında uzun süre yatmak yerine nazik hareket etmek; yürüyüş, yüzme, yoga ya da pilates gibi düşük etkili egzersizleri değerlendirmek daha yararlı olabilir.

Güvenli egzersiz ve ağırlık çalışması

Aktif kalmak genellikle iyi gelir. Ancak ağır ağırlık kaldırmak vücut üzerindeki basıncı artırabilir ve bağların gevşediği bu dönemde yaralanma riskini yükseltebilir. Daha hafif ağırlıklar ve kontrollü egzersizler daha uygundur.

Bu idrar mı?

Amniyon kesesi çoğu kişide doğumdan hemen önce ya da doğum sırasında açılır. Suyunun gelip gelmediğini anlamakta zorlanıyorsan sürekli bir sızıntı olup olmadığına dikkat et ve emin değilsen sağlık ekibine başvur.

Oda paylaşımı

Doğumdan sonra bebeğinle aynı odada kalma uygulamasının hastanenizde nasıl olduğunu önceden öğrenmek isteyebilirsin. Bu karar sana aittir.